Վարիչ խմբագիր
Տեղեկագիրը ամբողջ գլուխ մը նուիրուած է նաեւ Միջին Արեւելքի եւ Հիւսիսային Ափրիկէի (MENA) երկիրներուն։ Առաջին հայեացքով արդիւնքները զարմանալի են։ Այս շրջանը աշխարհի այն վայրերէն մէկն է, ուր ընկերային ցանցերու օգտագործումը բարձրագոյնն է։ Որոշ երկիրներու մէջ, օգտատէրերուն 20-40 տոկոսը օրական հինգ ժամէ աւելի կը մնայ ընկերային ցանցերու վրայ։
Նստած առջեւը մութին՝ ես կը փնտռեմ ներքնապէս Բոլոր բաները մեկնած կամ արտաքսուած այս տեղէն. Ու ես դարձեալ կ'աղօթեմ խոցուած սրտիս խորունկէն, Ու յորդորանքըս խոնարհ ես կ'առաքեմ դէպի ձեզ:
Այս զգայնութիւնը աննկատաբար կը հոսի «Հայկական ասեղնագործութեան նախաձեռնութեան» ամբողջ ընթացքին։ Արխիւը ժանեակագործութիւնը չի դիտեր իբրեւ լոկ զարդ, այլ իբրեւ տարրերային հաղորդիչ...
Բարե՛ւ, Մե՛ծդ, Կը դեգերիմ աշունաբոյր խոհական անդաստանիդ մէջ անծայր, ծալքերուն մէջ թագնուած, ես կ՛որոնեմ թախծախիտ աշխարհներդ հրաբորբ,
Յօդուածը կ'եզրակացնէ, որ Սուրիոյ մէջ Ատրպէյճանի աշխուժացումը մաս կը կազմէ աւելի լայն ռազմավարութեան մը, որով ան կը փորձէ ներկայանալ ոչ միայն որպէս յետխորհրդային փոքր պետութիւն մը, այլ որպէս շրջանային դերակատար՝ Կովկասէն անդին։
Յօդուածին ցնցիչ դիտարկումներէն մէկը այն է, թէ աշխարհի 195 երկիրներէն աւելի քան երկու երրորդին մէջ ծնելիութիւնը արդէն իջած է բնակչութեան բնական վերարտադրութեան մակարդակէն վար։ 66 երկիրներու պարագային՝ միջին ծնելիութիւնը աւելի մօտ է մէկ զաւակի, քան երկուքի։
Կարօտանքիս ալքէն կը բխին հուր ու թախիծ, Կու տան անոնք ինծի յաւէտ սէր ու մահիճ. Սէրը ցօղ մ՚է մաքուր, որ անհատ կը յորդի Եւ կ՚ոռոգէ ոգեաց շիրիմները ծարաւ: Երբ գլուխըս դնեմ սիրոյ կապոյտ բարձին, Թոյլատրեցէք ինծի յաւերժապէս քնանալ:
Երկար ժամանակէ ի վեր, artificial բառը հայերէնի մէջ թարգմանած ենք «արուեստական», հետեւաբար, առնուազն «Տարբերակ» հանդէսի պարագային՝ որոշեցինք artificial Intelligence-ը թարգմանել «Արուեստական բանականութիւն»՝ առանց շատ մտածելու intelligence-ի ճշգրիտ թարգմանութեան մասին:
Արդեօք դասական հայ գրականութիւնը պէ՞տք է վերածուի իր երկու լեզուաճիւղերուն միջեւ՝ Թումանեանը՝ արեւմտահայերէնի, Պարոնեանը՝ արեւելահայերէնի, որպէսզի իւրաքանչիւր հայ մանուկ կարենայ կարդալ ամէն մէկ հայ հեղինակ՝ առանց լեզուական խոչընդոտի հանդիպելու։
Artificial բառին ճիշդ հայերէն թարգմանութիւնը «արուեստական» է: Հարցը իմաստային եւ կրօնափիլիսոփայական ծագում ունի: Ինչ որ Աստուծոյ կողմէ ստեղծուած է կը սեպուէր «բնական» եւ ուրեմն կատարեալ: Արուեստը (եւ մանաւանդ կերպարուեստը) որ կը ձգտէր պատկերել բնութեան կատարելիութիւնը...
Համաձայն հետազօտութեան տուալներու վերլուծութեան, մասնակիցներու զգալի մասը (85%) հայերէնը իւրացուցած է անգլերէնէն առաջ, ինչ որ կը մատնանշէ ընտանեկան միջավայրին մէջ լեզուի վաղ փոխանցման շարունակական, Ժառանգական կարեւորութիւնը։
Ի՞նչ նմանութիւններ կան Ֆրանց Ֆանոնի եւ Զաւէն Պիպեռեանի միջեւ։ Երկուքն ալ իրենց ժամանակի հանրածանօթ մտաւորականներու շարքին կը պատկանէին,— եւ հաւանաբար իրենց համապատասխան ոլորտներուն ամէնէն ազդեցիկ անձերէն էին:
Մանկան ճիչը զիլ որ մօր կաթը կ՛ուզէ աւազին վրայ կը խլացնէ զիս․․․ Կոյսը Եփրատի ալիքն կը գրկէ կառչած պատմութեան դարպասին վրայ․․․ Մայրը զաւակը գրկած կը վազէ
Մեր այսօրուայ podcast-ին հիւրն է լիբանանահայ սոփրանօ Շողիկ Թորոսեանը, որ իր երաժշտական ուղիով կը համադրէ կատարողական արուեստը, մանկավարժութիւնը եւ հայ մշակոյթը։ Իր գործունէութեամբ, ան ոչ միայն կը ներկայանայ որպէս բեմական արուեստագիտուհի, այլեւ որպէս ձայնի մշակման եւ փոխանցման գործին մէջ ներգրաւուած մանկավարժուհի մը:
Ճէֆրի Էփսթինի դատին նայելով, յաճախ նոյն հարցը կու տանք՝ «Ինչպէ՞ս տարիներ շարունակ ոչ ոք տեսաւ կատարուածը»։ Թերեւս հարկ է հարցնել աւելի դժուար հարցումը՝ ո՞ւր սորվեցանք չտեսնել։ Այս հարցումին պատասխանը կարելի չէ միայն փնտռել...
(Մեր գոյակցութեան անտեսուած կանչը) Հրովարտակ մը հսկայ մեծ կնիքով մեծապաստառ եւ ոսկետառ բառերով լուսապայծառ տողերով յայտարարեց՝ որ պիտ՛ շինենք մեր ՏՈՒՆԸ․․․
Oxford Economics-ի անցեալ ամսուայ զեկոյցը կը նշէ, որ ԱԲ-ի հետեւանքով աշխատատեղիներու «զանգուածային ջարդի» նախատեսութիւնները հիմնուած են ենթադրութիւններու վրայ:
Սպասեցի հազար դարեր անհատնում Այդ սուրբ պահին, որ քու աչքերը անհուն Հըրաշքի պէս յանկարծական ու ազդու Պիտ՚ դպչէին իմ հայեացքին լուսազուրկ:
Պատմականօրէն հայ եկեղեցին եղած է ազգային ինքնութեան հիմնական սիւներէն մէկը՝ լեզուի եւ մշակոյթի կողքին։ Սակայն, ըստ վերջին ուսումնասիրութիւններուն, այս պատկերը զգալիօրէն փոխուած է։
Ամէն արարած իր արեւն ունի Հետը կը ծնի, հետը կը մեռնի․․․ Կը մեռնի ըսի, Ո՜չ, չի՜ մահանար Պարզ կը խաւարի․․․ լո՜ւռ կը մթագնի․․․ Արեւը կ՛երթայ, լոյսն իր կը մարի Բայց արարածը, կը մնա՛յ, կ՛ապրի՛՝ Իր՝ «Է»է՛ն բխած «գոյոյթով»ն վեհի․․․
Ընկերութիւնը շուկայ կը հանէ Wiselene անունով դեղը, որ նախատեսուած էր զարգացնելու քննական մտածողութիւնը, ինքնագիտակցութիւնը եւ դիմադրողականութիւնը՝ բանականութեան շահագործումներուն (cognitive manipulation) դէմ։
Այսօր մարդիկ դարձեալ ամէնուրեք նման իրավիճակի մէջ կը գտնուին, սակայն մեր անցեալի փորձառութիւնները մեզի թոյլ չեն տուած յուսահատելու, ըմբոստանալու կամ մեր հոգեւոր պարտաւորութիւնները զիջելու մեր Փրկիչին նկատմամբ։
Պա՛պ, կը յիշե՞ս ... այդ սածիլը, որ ցանեցիր, պիտ‘ ընէ հովանի ըսիր: Ունեցաւ տերեւներ բիւր, շուք սփռեցին ամէնուր, բայց արեւ էր պէտք վրադ, զանոնք ցրուեցին հեռուն:
Անդաւաճան եւ խիստ դաստիարակս, անյիշաչար դատաւորս, որու հետ առճակատումէն յաճախ կը խուսափիմ: Խուսափիլ հայելիէն՝ այսինքն խուսափիլ անձէս, էութենէս, թերութիւններէս եւ առաւելութիւններէս: Օրերու քմայքին սեւն ու սպիտակը ճաշակած կնճիռներուս հետ հաշտութիւն կնքելու հայելիիս հրաւէրը երբեմն կը մերժեմ,