Երբ Պոլիսէն հեռանամ մայրենի լեզուիս կարիքը աւելի զգալի կ'ըլլայ, որովհետեւ օտար մըն եմ, սակայն օտար երկրի մէջ աւելի հարազատ եւ գիտակից եմ ինքնութեանս քան Պոլսոյ մէջ... այլեւս:
Թող իմ բոլոր խօսքերը,
Ինչպէս արեւի ճառագայթները,
Իջնեն,
Տաքացնելու քո ճանապարհը,
Լուսաւորելու եւ ուղղելու դէպի իմ գիրկը։
Յուշդ ու Դո՛ւն
Լո՜ւռ, անթափանց գոյութիւն էք,
Միաձուլուած գոյակցութեան ամբողջութիւն։
Երազներու ճանապարին
Զոյգ անբաժան լուռ ճամբորդներ․․․
Առաւօտ է,
նորանոր հանդիպումի յոյսերով
եւ կարօտով լեցուն,
ես կը քալեմ դէպի աղբիւր...
հոն՝ ուր արեւը կը ժպտայ,
մեր հոգիներու պարը դիտելով...
Մօտաւորապէս տասնեւհինգ տարի առաջ, օրիորդ Մարին իր զաւակներուն հետ Լիբանան այցելեց եւ իր բնակած նախկին թաղին մէջ տուն մը վարձեց։ Մայրս տակաւին ողջ էր․ որոշեցինք հանդիպիլ։
Լուսնի մեղմ հայեացքի մեղմ շղարշում
Սիրահարները գաղտնի լաբիրինթոս են գտնում,
Ուր պտտւում են, պտտւում,
Ինչպէս սրտերը սիրահար,
Որ բաբախում են, տրոփում:
Գիշերը արտօնուած չէր տունէն դուրս խաղալը: Անոր ալ ճարը գտած էինք եւ թուղթի վրայ «անուն, բոյս, առարկայ» կը խաղայինք: Այս շատ պարզ խաղը մեզի սորվեցուցած էր արագ մտաբերել մեծ թիւով անուններ եւ անոնք հայերէնով ճիշդ գրել:
Աքսորեալ ենք օրերուն մէջ մեր անցեալի,
Աքսորեալ ենք յուշերուն մէջ մեր հէգ կեանքի,
Աքսորեալ ենք երազներուն մեր աշխարհի,
Աքսորեալ ենք մեր տենչերուն մէջ քարացած
Եւ երգերուն, որ երգեցինք հասցէներու անէացած…
Աստուածածնայ Վերափոխման տօնէն ու Խաղողօրհնէքէն առաջ մեր տունը խաղող չի մտներ եւ պատահի որ հրամցուի, ոչ ձեռքս կ'երթայ, ոչ ալ սիրտս կ'ուզէ:
Մթնշաղը յուշիկ –յուշիկ կը սահի,
Ծիրանագոյն ուլունքներ կը ցանէ շուրջբոլոր,
Ծովն ալ կը հագուի շապիկ շառագոյն,
Ու մեղմիկ ծփանքով մը կը հառաչէ։
Հետաքրքրական էր մեր մանկութեան օրերու ապրած կեանքը, որ սեւ ու ճերմակ մէկ պատկերն էր նախ իր բնօրաննին մէջ ապա այս հայրենիքին մէջ հաւաքաբար ապրած մեր ժողովուրդին:
Պուրճհամուտցիներուս համար, այդ յուշերուն կ'ընկերանան աղմուկ, խուճապ, վախ, պոռչտուք, փոշի, աւերակ, եւ՝ խելայեղ վազք մը կեանքի ու մահուան դէպի ամենամօտ ապահով ապաստանարանը:
Մթնշաղի շրշեղ մշուշի մէջ,
Մանուշագոյն երանգները
Զարդարում են տարածութիւնը․
Լեռները, ինչպէս սուտակներ,
Փայլում են հեռուից,
Երբ արեւը մայր է մտնում աստղունքի տակ:
Մեր թաղեցի պատանիներէն շատեր, որոնք իրարու հետ հասակ առած էին, երբեմն ալ միասին թաղին մէջ խաղընկեր դարձած, մեծնալէ ետք կը դառնային կեանքի ընկերներ, որոնց սիրոյ պատմութիւնը ոչ միայն իրենցն էր, այլ նաեւ՝ մերը:
Լուսնեակ գիշերով, առանց քեզ, նորից անցայ այն փողոցով,
Միայն աչքեր դարձած փնտռեցին քեզ
Քեզ հանդիպելու ցանկութիւնը լցրեց էութեանս բաժակը,
Դարձայ այն խենթ սիրահարը, որ էի:
Վէպին առանցքը կը հանդիսանայ Թէոտորան՝ մանուկ մը, որ տասնամեակներ շարունակ կը կրէ տանջանքներու ծանր բեռը։ Սուլէյմանի կատարած սարսափելի բռնութիւնները կը նկարագրուին ցնցիչ մանրամասնութեամբ՝ երբե՛ք գրգռիչ, այլ մի՛շտ ճշգրիտ ու սրտառուչ կերպով։
Հօրենական մեծ հայրս՝ Ստեփանը, 1915-էն պրծած է Թոքաթ-Էրպայէն՝ փախչելով կնոջական հագուստներով եւ դէմքը ցեխածածկ՝ քանի մը կին ազգականներու եւ դրացիներու օգնութեամբ եւ աղօթքով։
Յաջորդ օրը, երբ Միսիս Ֆէյը գրասենեակ վերադարձաւ, բան չըսի պատահարին մասին․ չուզեցի խնդիրը աւելի կնճռոտել։ Վստահ էի, թէ հարց պիտի տար, թէ ո՞վ է այդ ուսանողը եւ թէ այդ դէպքը ի՜նչ բացասական անդրադարձեր պիտի ունենար։
1918 մայիս 28
Մութն էր պատել հայոց աշխարհին,
Եղեռն ու օրհաս` պարուրել նրան,
Փոթորիկները մռնչում էին,
Երկունք էր ապրում յոյսերի հսկան:
Լեցուն սրահի մը առջեւ բեմադրուած Վահէ Պէրպէրեանի «Կեանք» թատերախաղը հմայեց ներկաները իր անկեղծ զգացումներով, հարազատ թեմաներով, հիւմըրով եւ խորիմաստ պատկերներով, որոնք յաճախ կը լարէին հանդիսատեսը։
Առաւօտեան շշուկով երազի պէս ես դու,
Հեռուից արշալոյսի քնքուշ, փայլող աչքերով,
Քո շուրթերը զարդարուած վարդագոյն երանգով,
Այտերդ կարմրում են առաւօտեան հպումից:
Ամէն տարի, 21 ապրիլին՝ իր ծննդեան օրը, Հայաստանի հանրապետութեան ժողովրդական նկարիչ Վալմար (Վլադիմիր Մարգարեան) արուեստասէր հասարակութեան կը ներկայացնէ հաշուետուութիւն մը իր ստեղծագործական ձեռքբերումներուն մասին:
Echoes of A Classroom-ը կը բովանդակէ տասներկու գլուխներ, որոնք ընդհանդրապէս կը պատմեն ուսուցչական ասպարէզին մէջ երկարամեայ փորձառութեան առնչուած յուշեր, մտորումներ եւ պատառիկներ հայ դպրոցի երդիքին տակ տեղի ունեցող առօրեայէն:
ԱՅՆՔԱՆ ԱՐԵՒ ԿԱՅ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
ԱՅՆՔԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ ԿԱՅ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
ԱՅՆՔԱՆ ՅՈՒՇ ԿԱՅ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
ԱՅՆՔԱՆ ԺՊԻՏ ԵՒ․․․ ԱՐՑՈՒՆՔ ԿԱՅ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
ԱՅՆՔԱՆ ՇՈԻՆՉ ԿԱՅ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
ԱՅՆՔԱՆ ՑԱՒ ԿԱՅ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
Աստուածային ստեղծագործութիւն է:
Որդին յաջորդում է հօրը
Սուրբ Հոգու միջնորդութեամբ․
Յաւիտենական հոլովոյթ Է,
Անմահութիւն․․․