Արուեստական իմացականութեան (ԱԻ) եւ թուային արհեստագիտութեան արագ զարգացումը նոր մարտահրաւէր մը կը ներկայացնէ նաեւ արեւմտահայերէնին։ Գրեթէ ամէն օր նոր եզրեր ու հասկացութիւններ կը յայտնուին, որոնց մասին անհրաժեշտ է խօսիլ, գրել եւ մտածել մեր լեզուով։ Սակայն ինչպէ՞ս հայերէնով արտայայտել այդ հասկացութիւնները՝ առանց իմաստը աղաւաղելու կամ լեզուն ծանրաբեռնելու անբնական բառերով։
Այս մտահոգութենէն մեկնելով՝ «Տարբերակ21» վերջին շաբաթներուն այբբենական հերթականութեամբ հրապարակեց ԱԻ-ի, համակարգչային գիտութեան եւ թուային արհեստագիտութեան վերաբերող եզրերու հայերէն համարժէքներ։ Այժմ այդ աշխատանքը կը ներկայացնենք համախմբուած բառարանի մը ձեւով, որուն PDF տարբերակը կցուած է այս հրապարակումին։
Մեր նպատակը օտար բառերը ամէն գնով հայերէնի վերածելը չէ, ոչ ալ անպայման նոր բառեր ստեղծելը։ Կարեւորը հասկացութիւնները ճշգրտօրէն արտայայտելն է՝ բնական, հասկնալի եւ գործածելի արեւմտահայերէնով։ Երբեմն գոյութիւն ունեցող հայերէն բառը լիովին կը բաւարարէ, երբեմն անհրաժեշտ կ՚ըլլայ նոր համարժէք առաջարկել, իսկ որոշ պարագաներու՝ նախընտրելի կրնայ ըլլալ պահել միջազգային եզրը։
Այս բառարանը ո՛չ ամբողջական է, ո՛չ ալ վերջնական։ Անոր մէջ կան արդէն գործածական եզրեր, մեր նախընտրած համարժէքները եւ առաջարկներ, որոնք տակաւին քննարկման ու ճշգրտումի կը կարօտին։
Կը հաւատանք, որ արեւմտահայերէնի կենսունակութիւնը կախեալ է նաեւ ժամանակակից գիտութեան եւ արհեստագիտութեան մասին խօսելու անոր կարողութենէն։ Լեզու մը չի կրնար սահմանափակուիլ միայն անցեալի ժառանգութիւնը պահպանելով. ան պէտք է կարենայ նաեւ արտայայտել ներկան եւ դիմագրաւել ապագան։
Այս աշխատանքը կը ներկայացնենք իբրեւ շարունակուող նախաձեռնութիւն եւ կը հրաւիրենք ընթերցողները, լեզուաբաններն ու արհեստագիտական մասնագէտները իրենց դիտողութիւններով եւ առաջարկներով մասնակցելու անոր զարգացման։
Բառարանին ամբողջական PDF տարբերակը կցուած է ստորեւ։
ԱԻ-ի եւ թուային արհեստագիտութեան արեւմտահայերէն փորձնական բառարան
