Դոկտ. Հրաչ Չիլինկիրեան կը ներկայացնէ ԱՄՆ Արեւմտեան թեմի նոր դարու ուղին
Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ արեւմտեան թեմը կը մօտենայ իր հիմնադրութեան հարիւրամեակին։ Այս պատմական հանգրուանին առիթով, թեմը՝ գլխաւորութեամբ բարեջան առաջնորդ Գերշ․ Տ. Յովնան Արք. Տէրտէրեանի, սկսած է հեռանկարային «Հաստատութենական Նորարարութեան» (Institutional Innovation) նախաձեռնութիւն մը։ Այս նախաձեռնութեան տնօրէն նշանակուած է ընկերաբան, սփիւռքագէտ, համալսարանի դասախօս Դոկտ. Հրաչ Չիլինկիրեանը:
Վերջերս Դոկտ. Չիլինկիրեանի հետ անգլերէնով կատարուած հարցազրոյց մը՝ ստորագրութեամբ Սերգեյ Արուստամեանի ոչ միայն լոյս կը սփռէ ընդհանուր այս նախաձեռնութեան եւ ցարդ իրականացած քայրելուն վրայ, այլեւ կը կատարէ խորաթափանց անդրադարձ մը եկեղեցւոյ առաքելութեան գոյատեւման ժամանակակից աշխարհին մէջ։
«Հաստատութենական Նորարարութիւնը» կարգախօս մը չէ, այլ վերանորոգութեան ուղի մը, որուն նպատակն է, կ’ընդգծէ Դոկտ. Չիլինկիրեան, քրիստոնէական հաւատքն ու հայկական ժառանգութիւնը վերածել ապրող փորձառութեան՝ ապրելակերպ մը, որ մարդ չի ժառանգեր միայն, այլ կ՚ապրի զայն, կը կիսէ ուրիշին հետ եւ կը շարունակէ զարգացնել։
Արեւմտեան Թեմը, որ 1927-էն ի վեր ներգրաւուած է համայնքային, մշակութային եւ հոգեւոր կեանքին մէջ, այսօր կանգնած է նոր մարտահրաւէրներու դիմաց՝ ինչպէս ընկերային արմատական փոփոխութիւններ, արհեստագիտութեան սրնթաց յառաջդիմութիւն եւ սերունդներու նոր մտածողութիւն։ Այս բոլորին դիմաց՝ ժառանգութիւնը պէտք է դառնայ շարժման հիմք, ոչ թէ սահման, դիտել կու տայ դոկտ. Չիլինկիրեան:
«Մեր կատարած առաջին քայլերէն մէկը էր՝ թեմին «Առաքելութիւնը, Տեսլականը եւ Արժէքները» սահմանել եւ փորձել եկեղեցին բերել 21-րդ դար», կը բացատրէ Դոկտ. Չիլինկիրեան: Անցեալ տարի եռամսեայ քննարկմուներէ ետք, այսօր մէկ էջի վրայ յստակ ձեւով արտայայտուած է Արեւմտեան թեմի առաքելութիւնը, տեսլականը եւ արժէքները։ Սա ճանապարհի քարտէզն յառաջիկայ տարիներու համար, որ ուղղութիւն պիտի տայ թեմի առաքելութեան:
Հարցազրոյցին արծարծած եւ բնականօրէն նորարարական ծրագրին ամենէն խորքային թեմաներէն մէկը ղեկավարութեան հարցն է։ Արեւմտեան թեմը ունի աւելի քան հազար գործուն ղեկավարներ՝ ծխական եւ թեմական խորհուրդներու անդամներէն մինչեւ սարկաւագներ, դպիրներ, ուսուցիչներ եւ կամաւորներ։ Կարեւոր թիւ ներկայացնող այս ուժը այժմ պէտք է օժտել նոր գիտելիքներով եւ վերակազմակերպել զայն նոր տեսլականով։ Այս առումով, Դոկտ. Չիլինկիրեան կը ներկայացնէ քանի մը հիմնարար ծրագրեր՝ «Ծխական Ղեկավարութեան Վերապատրաստման Ծրագիրը», «Դպիրներու Ղեկավարութեան Ծրագիրը» եւ «Աշխարհականներու Հոգեւոր Ծառայութեան Ծրագիրը»։ Այս նախաձեռնութիւնները սոսկ վարչական վարժողական աշխատանոցներ չեն, այլ կը միտին վերակենսաւորելու ղեկավարութիւնը՝ հաւատքի, ծառայութեան եւ համայնքային տեսլականի շուրջ։ Ան կը շեշտէ, որ ղեկավարութեան վերաթարմացումը պէտք է սկսի ներսէն՝ կրթութեան, գործակցութեան եւ հոգեւոր հասունութեան միջոցով, որ ապա կարենայ ճառագայթել դէպի ծխական եւ համայնքային կեանք։
Արեւմտեան Թեմը մեկնարկած է «Նորարարենք Մեր Ծխական Համայնքը» նախաձեռնութիւնը՝ ուղղուած տեղական եկեղեցիներու եւ ծխական խորհուրդներու վերաշխուժացման։ Նպատակն է իւրաքանչիւր ծուխ վերածել կենդանի հաւատքի եւ մշակոյթի օճախի։ Ֆրեզնոյի, Լոս Անճելըսի եւ Սան Ֆրանսիսքոյի շրջանային հանդիպումները արդէն սկսած են խթանել երկխօսութեան եւ փորձառութիւններու փոխանակման մշակոյթ մը։
Հարցազրոյցին մէջ, Դոկտ. Չիլինկիրեան կը ներկայացնէ նաեւ Թեմին վերջին նախաձեռնութիւններէն մէկը՝ «Նորարարութեան եւ Մամուլի Կեդրոնը» (Innovation and Media Center) առաջնորդարանի շէնքին մէջ, որ պիտի ունենայ արդիական սարքաւորումներ եւ ուսուցման ծրագրեր երիտասարդներու համար։ Այս նախաձեռնութեան նպատակն է Թեմը դարձնել հաղորդակցական կեդրոն մը, ուր նոր սերունդը պիտի սորվի ստեղծել, հաղորդակցիլ, podcast-ներ պատրաստել եւ կիսել իր հաւատքն ու ինքնութիւնը նաեւ թուային միջավայրին մէջ, ուր երիտասարդութեան մեծամասնութիւնը այսօր կը գտնուի:
Դոկտ. Չիլինկիրեան կը շեշտէ, թէ «Հայ Եկեղեցին չի կրնար քարացած մնալ»։ Նորարարութիւնը այստեղ չի նշանակեր հրաժարիլ աւանդութենէն, այլ՝ կենսաւորել զայն։ Եկեղեցին պէտք է դառնայ ապրող իրականութիւն մը, ներգործող շարժում մը եւ ոչ ծէսերու թանգարան մը։ Այս կոչը ուղղուած է նաեւ համայնքի բոլոր անդամներուն՝ դառնալու հաւատքի եւ ժառանգութեան գիտակից դերակատարներ, ու ոչ միայն կրաւորական ու անուանական ժառանգորդներ։
Հարցազրոյցի աւարտին, դոկտ. Չիլինկիլեան կ’արձագանգէ Առաջնորդ Տ. Յովնան Արք. Տէրտէրեանի տեսլականին՝ «այս ընթացիկ ծրագիր մը չէ, այլ շարժում մը»։ Հետեւաբար, Արեւմտեան Թեմի հարիւրամեակը ոչ միայն կը դառնայ առիթ մը անցեալի յիշատակումին, այլեւ հրաւէր մը ուղղուած ապագային։
Այս իմաստով, Դոկտ. Հրաչ Չիլինկիրեանի ղեկավարութեամբ ընթացող «Հաստատութենական Նորարարութեան» նախաձեռնութիւնը կը դառնայ ռազմավարական մեթոտ մը՝ թէ ինչպէս կրնան հայ եկեղեցական կառոյցները ամբողջ սփիւռքի տարածքին վերանորոգել իրենց առաքելութիւնը՝ մնալով հաւատարիմ աւանդութեան, բայց միաժամանակ անսալով ժամանակի մարտահրաւէրներուն։
