1. Փղականջ

          Կը կոչուի նաեւ՝ խլաթ, դոնդ:

          Լատիներէն անուանումն է Begonia:

         Այս նոյն անունով կը կոչեն զայն ֆրանսերէնը, անգլերէնը, ռուսերէնը եւ շատ ուրիշ լեզուներ:

            Ծանօթ է փղականջի աւեի քան 2000 տեսակ: Կ’աճի մասնաւորաբար արեւադարձային  տարածքներու  խոնաւ հողին մէջ:

            Միւս կողմէ՝ ջերմոցային պայմաններու օգտագործումով կարելի կ’ըլլայ զայն աճեցնել  աւելի զով կլիմաներու մէջ եւս:

            Անոր թուփերը կը հասնին 1－3 մ բարձրութեան:

2. Արեւելահայ լեզուական բարքեր

Հետեւեալ լուրը կը քաղեմ հայրենի հերթական լրատւութենէ:

***Ալկոհոլի ազդեցութեամբ բենզին է լցրել կնոջ  և  դստեր վրայ և հրկիզել. կինն ուղղարկվել է հիւանդանոց («Առաջին լրատուական»):

Անկախ հաղորդուած զազրելի միջադէպէն, որ շատ բան կ’ըսէ արեւելահայ

բարքերու մասին, հաղորդումը կը յատկանշուի ուղղագրական սխալներով եւս:

            —ուղղարկվել

            Կը նշանակէ  «ի ուղի արկանել», ճամբու դնել, ճամբել, այլ խօսքով՝ ուղարկել՝ միայն մէկ ղ-ով, կրաւորականը՝ ուղարկուիլ:

            Այս եւ նման սխալներ կը վխտան արեւելահայ գրաւոր խօսքի մէջ, որոնց հեղինակները ենթադրուած են  շատ լաւ սերտած ըլլալ Հայոց լեզուն եւ անոր   ուղղագրութիւնը՝ ընդհուպ մինչեւ համալսարանական  մակարդակով:

            Ասկէ բացի.  քանի մը տարի առաջ պետական որոշում տրուեցաւ, որ եւ շաղկապը  անջատ գրուի եւ յարգուի անոր երկտառ հանգամանքը:

            Բայց ահա շատ լայնօրէն արհամարհուած է այս կանոնը, եւ քիչ մը ամէն մակարդակի վրայ կը շարունակուի միացեալ և գրութիւնը:

            Միացած՝և կը գրէ ոչ աւելի, ոչ պակաս՝  «Գրական թերթ»-ն ալ, որ Գրողներու միութեան պաշտօնաթերթն է: Եւ ահա ոչ խմբագրութիւնը կը միջամտէ, ո՛չ միութիւնը, ո՛չ ալ… պետութիւնը:

            Ասոնք եւ նմանները տեսնելով՝ իրաւամբ հարց կու  տանք, թէ հայերէնը

գոյութիւնը որքա՞ն երաշխաւորուած է… Հայաստանի մէջ: 

3. Այլոք...

Այս այլանդակ բառը ազատ շրջանառութեան մէջ է  ի Հայաստան քիչ մը բոլոր մակարդակներու վրայ` առանց խնայելու սփիւռքին. օրինակ՝

Հայաստանաի դատարանը  իր վճիռները կը մակագրէ սա՛պէս՝

***Խաչատրեանը եւ այլոք ընդդէմ Հայաստանի» (27/11/2012):

***«Զալեանը եւ այլոք ընդդէմ  Հայաստանի» (17/3/2016):

Այլուր կը կարդանք.

***«Իզուր չէ, որ պահլաւագիտությունը դեռ ԺԹ դարից այդքան ուշադրության է արժանացել մի շարք հայազգի հայագէտների եւ իրանագէտների կողմից, ինչպիսիք էին Ղ. Ալիշանը, Հր. Աճառեանը, Հ. Թիրաքյանը, Ռ. Աբրահամեանը   եւ   այլոք »:

Օրինակս քաղած եմ «Պահլաւական ուսումնասիրութիւններ» անուն նեղ մասնագիտական աշխատութեան մը նախաբանէն, որ տպուած է Երեւան, 2018-ին. հեղինակութեամբ Ռուբէն Նիկողոսեանի:

Նաեւ՝

***Վարչապետը եւ այլոք մասնակցել են հիւրասիրութեան:

Նոյնին հանդիպեցայ օրերս  «Յուսաբեր»-ի 17/9/2025-ի թիւին մէջ, էջ 2, բ. սիւնակ, ստորագրութեամբ  Վահէ Յովհաննիսեանի, որ քաղաքական մեծամիտ  մեկնաբան է:

            ***«2018-2019-ին նոյն մարդիկ Նիկոլը, Արմէն Գրիգորեանը եւ այլոք արել են լրիւ հակառակը»:

*   *   *

            Արտակ Վարդանեան իր մէկ յօդուածը խորագրած է.

            ***«Այդ չարաբաստիկ  “այլոք”-ը»:

            Լեզուի կոմիտէն իր  կարգին իր մէկ հաղորդագրութեան մէջ կը գրէ.

            ***«Խնդիրն այն է, որ անչափ շատ է տարածուած այլոք սխալ բառաձեւը։ Հայերէնն այսպիսի բառաձեւ չի ունեցել եւ չունի»  (22/8/220):

            Բոլոր երեւոյթները ցոյց կու տան, որ այլոք-ը շարունակած է գոյատեւել՝ ցուցաբերելով արտասովոր եւ անբացատրելի կենսունակութիւն մը:

*   *   *

            Հետաքրքրականը այն է, որ այլոք-ը  այս բոլոր կիրարկութեանց մէջ  կ’ընկալուի   իբրեւ ուղղական հոլով, որ կը նշանակէ բառարանային կազմով. իսկ հայերէնի մօտ 150 բառարաններէն բացարձակապէս ոչ մէկը ունի այլոք բառաձեւ մը, չունի, որովհետեւ  գոյութիւն չունի ան:

            Ոչ մէկ կիրարկող անդրադարձած է այս տարրական իրողութեան:

            Բառիս արմատն է այլ, յոգնակին այլք:

            Ասոնց հոլովական յարացոյցերը յաջորդաբար կու տան՝

—այլ,   զայլ,    այլոյ,  այլում, յայլմէ,  այլով,      

—այլք, զայլս,  այլոց, այլոց,   յայլոց, այլովք:

            [email protected]                                                               Արմենակ Եղիայեան