Մի՛ ըսէք ու գրէք
February 14, 2025
— ինքզինք> ինքզինքին- ինքզինքէն-ինքզինքով:
Այլ ըսէք ու գրեցէ՛ք՝
— ինքզինք> ինքնիր-ինքնիրեն- ինքնիրմէ- ինքնիրմով:
- Լեզուական գոհար մը
Ի՞նչ կրնայ հետեւեալ բառակոյտը թելադրել ձեր բանականութեան.
–«Ուաշինկթըն կարիքը ունի լիբանանեան բանակին իր աջակցութիւնը ամրապնդելու» («Ազդակ», 9/12/24, էջ 2):
Այս յայտարարութիւնը կը վերագրուի ոչ աւելի, ոչ պակաս՝ ամերիկացի բանագնաց Ամոս Հոքշթայնին :
Խե՜ղճ հայոց լեզու եւ խե՜ղճ Ամերիկա, որ այս օրերուն պիտի հասնէիք:
- Սիսեան…
«Փորձանքը երբեք առանձին չի գար»,－ կ’ըսէ իմաստուն ֆրանսացին, իմա՝ Նուազի լը Գրանդի աւազակապետը,－ ամէն փորձանք կը յաջողի հետը բերել ուրիշ մը, եթէ չբերէ ուրիշնե՜ր. նայած թէ այդ փորձանքին ետին ո՞վ կանգնած է:
Այսպէս կը մտածէի քիչ առաջ՝ կարդալով Մովսէս Ծիրանիի՝ «Ազդակ»-ի 10/12/24-ի թիւի 4-րդ էջը, ուր երեք անգամ գտայ Սիսեան արտառոց ուղղագրութիւնը կրող տեղանունը, որ տրուած է ոչ աւելի-ոչ պակաս՝ Սիւնիքի մարզի հազարամեակներու անցեալ ունեցող եւ Սիսիան ուղղագրուող գաւառակին, որ հանրածանօթ է, ի շարս ուրիշ յատկանիշերու, ճարտարապետական գոհարով մը, որ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին է:
4.Կրկնաբանութիւնն ու աւելորդաբանութիւնը փակած են մեր լրագրոներէն ոմանց օձիքին, եւ անոնք կը կենակցին հաշտ ու ներդաշնակ, մինչ կարելի էր նուազագոյն ճիգով ու մանաւանդ փշուր մը… ճաշակով ձերբազատիլ անոնցմէ:
Հրամեր էք.
***«Կ’աշխատինք իսրայէլեան գերիշխանութիւնը Այսրյորդանանի վրայ տարածելու վրայ» («Ազդակ», 11/2/2025, էջ 1):
–«Կը ջանանք իսրայէլեան գերիշխանութիւնը տարածել Այսրյորդանանի վրայ»:
***«ՄԱԿ-ը կը շեշտէ իր աջակցութիւնը…համաձայն Թաէֆի համաձայնութեան» (անդ):
–«ՄԱԿ-ը կը շեշտէ իր աջակցութիւնը ըստ Թաէֆի համաձայնութեան:
***Առաջնահերթութիւնս ելեւմուտքի նախարարը ընկերային պաշտպանութեան վրայ ծախսերը աւելցնելու համոզելն է, որովհետեւ Լիբանանի մէջ ապահովութեան ցանցերու վրայ ծախսը համաշխարհային մակարդակի վրայ ամէնէն ցածն է (անդ, էջ 2):
–«Նախ պիտի համոզեմ ելեւմուտքի նախարարը՝ աւելցնելու ընկերային պաշտպանութեան ծախսերը, որովհետեւ Լիբանանի մէջ ապահովութեան ցանցերու ծախսը համաշխարհային առումով ամէնէն ցածն է»:
***Կառավարութեան աշխատանքային ծրագիրի կէտերը ծանօթ են, եւ երդման ճառը հիմնարար փաստաթուղթ է եւ այդ ծրագիրին հիմը պիտի ըլլայ» (անդ):
–«Կառավարութեան աշխատանքային ծրագիրի կէտերը ծանօթ են, ուստի երդման ճառը հիմնարար փաստաթուղթ է եւ այդ ծրագիրին հիմը պիտի ըլլայ» (անդ):
***Միացեալ Նահանգները յանձնառու են սերտ կերպով միասնաբար աշխատելու…(անդ):
–«Միացեալ Նահանգները յանձնառու են սերտօրէն աշխատակցելու»:
- Մօտ
Այս անէծքը յամառօրէն կը շարունակէ հալածել մեզ՝ գլուխ ցցելով քիչ մը ամէն տեղ եւ ամէն ատեն: Ան երբեմն ներածուած է արեւելահայերէնէն, շատ յաճախ ալ արեւմտահայ արտադրութիւն է. ստորեւ հատուկենտ նմուշներ նորագոյն կիրարկութիւններէ.
***«Ժողովրդի մօտ իշխանափոխութեան պահանջ կայ» («Ասպարէզ», 10/12/24):
Հայերէն պիտի ըսէինք՝ «Ժողովուրդը իշխանափոխութիւն կը պահանջէ :
–«Այս բացասական պատկերը ընդվզում կը ստեղծէ ընթերցողին մօտ» «Արարատ», 10/12/2024, էջ 2):
«Այս բացասական պատկերը ընդվզում կը պատճառէ ընթերցողին մօտ»:
Կամ պարզապէս՝ «Այս բացասական պատկերը կ’ընդվզեցնէ ընթերցողը»:
***«[Այդ տմարդի արարքը] Շահնուրի մօտ ստեղծեց հայութեան նկատմամբ խորշանք մը» (անդ):
–Այսինքն՝ «Շահնուրի մէջ ստեղծեց…»:
***Սուրիոյ մէջ բնակող հայերու մօտ սպասողական վիճակ կը տիրէ» (Յուսաբեր, 10/12/24):
–Այսինքն՝ «Սուրիահայերը սպասողական վիճակ ունին»:
***Հայոց մօտ տիրող տրամադրութիւնները…(անդ):
–«Հայերու մէջ տիրող տրամադրութիւնները»:
Կամ պարզապէս՝ «Հայերու տրամադրութիւնները»:
***«Բոլորորին մօտ սպասողական վիճակ կը տիրէ» (անդ):
–Այսինքն՝ «Բոլորը սպասողական վիճակ ունին»:
***«Օլիգարխի մօտ վարձու խմբագիր աշխատած Սիմոնեանը…»(անդ):
–«Սակաւապետի մօտ իբրեւ վարձու խմբագիր ծառայած Սիմոնեանը…»:
* * *
***Ազգային առաջնորդարանները պարտին կրթութիւնն ու աւանդութիւն-ները աւելի մատչելի դարձնել նոր սերունդին մօտ («Ազատ օր», 10/2/2025):
–«Ազգային առաջնորդարանները պարտին կրթութիւնն ու աւանդութիւնները աւելի մատչելի դարձնել նոր սերունդին» մօտ:
[email protected] Արմենակ Եղիայեան