HyeConnect. համախմբել հայութիւնը՝ սահմաններէն անդին
September 24, 2026
Աշխարհասփիւռ հայութիւնը միաւորել թուային ընդհանուր տարածքի մը մէջ, ուր ծանօթութիւնը կրնայ վերածուիլ գործակցութեան, իսկ գաղափարը՝ հաւաքական նախաձեռնութեան. այս նպատակով ստեղծուած է HyeConnect համահայկական թուային հարթակը։
HyeConnect-ի գաղափարը ծնունդ առած է այն մտահոգութենէն, թէ աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ ապրող հայերը, հակառակ իրենց մասնագիտական, մտաւոր եւ ստեղծագործական մեծ ներուժին, յաճախ իրարմէ անջատ կը գործեն։ Հարթակը կը փորձէ այդ աշխարհագրական հեռաւորութիւնը նուազեցնել՝ ստեղծելով միջավայր մը, ուր Հայաստանի եւ Սփիւռքի հայերը կրնան իրարու հետ կապ հաստատել, փորձառութիւն եւ գիտելիք փոխանակել, համախմբուիլ հասարակաց հետաքրքրութիւններու շուրջ եւ միասին ծրագիրներ իրականացնել։
Նախաձեռնութեան հիմնադիրներն են Ալեքսիս Օհանեան (համացանցային ձեռնարկատէր եւ Reddit-ի համահիմնադիր), Էրիկ Էսրայիլեան (բժիշկ, համալսարանական գործիչ եւ շարժապատկերի արտադրիչ), Սերժ Թանգեան (երաժիշտ, System of a Down խումբի մեներգիչ եւ հասարակական գործիչ) եւ Երուանդ Զօրեան (արհեստագիտութեան մասնագէտ, Synopsys Armenia-ի նախագահ եւ Synopsys-ի գլխաւոր արհեստագիտական պատասխանատուներէն)։ Հիմնադիրներուն տարբեր մասնագիտական աշխարհները ինքնին կ’արտացոլացնեն HyeConnect-ի հիմնական գաղափարը՝ իրարու կապել տարբեր երկիրներու, ոլորտներու եւ փորձառութիւններու հայերը։
HyeConnect-ի տեսլականը առաջին անգամ հանրութեան ներկայացուած է 2019-ին Երեւանի մէջ կայացած Տեղեկատուական արհեստագիտութիւններու համաշխարհային համաժողովին՝ WCIT-ին։ Այդ օրերուն գաղափարը տակաւին նորաստեղծ նախաձեռնութիւն մըն էր. այսօր ան արդէն գործող հարթակ է՝ հասանելի համացանցի, ինչպէս նաեւ iOS եւ Android յաւելուածներու միջոցով։
Հարթակին նպատակը պարզապէս նոր ընկերային ցանց մը ստեղծելը չէ։ Անոր գործիքները նախատեսուած են անդամներուն կարելիութիւն տալու՝ ստեղծելու կամ միանալու հետաքրքրութիւններու եւ մասնագիտական ոլորտներու շուրջ կազմուած խմբակներու, մասնակցելու զրուցարաններու, կազմակերպելու ձեռնարկներ, կապ հաստատելու անհատներու եւ համայնքներու հետ, ինչպէս նաեւ մշակելու եւ կառավարելու հաւաքական ծրագիրներ։ Ծրագրային գործիքներու միջոցով կարելի է նաեւ առաջադրանքներ բաժնել, աշխատանքի ընթացքին հետեւիլ եւ գաղափարը վերածել կազմակերպուած աշխատանքի։
HyeConnect-ը կը փորձէ ստեղծել համահայկական գործակցութեան թուային ենթակառոյց մը, ուր մասնագիտական գիտելիքը, փորձառութիւնը, ստեղծագործական կարողութիւնը եւ համայնքային նախաձեռնութիւնները կրնան գտնել զիրար։
Օրինակ՝ ճարտարապետ մը Պէյրութի մէջ կրնայ կապ հաստատել նոյն ոլորտի մասնագէտի մը հետ Երեւանի կամ Լոս Անճելըսի մէջ, երիտասարդ ձեռնարկատէր մը՝ գտնել համապատասխան փորձառութիւն ունեցող խորհրդատու մը, իսկ մշակութային կազմակերպութիւն մը՝ իր նախաձեռնութեան համար գործընկերներ փնտռել տարբեր գաղութներու մէջ։ Այս հնարաւորութիւնն է, որ թուային կապը կրնայ վերածել գործնական համագործակցութեան։
HyeConnect-ի առաքելութեան մէջ կարեւոր է նաեւ այն գաղափարը, որ համահայկական գործակցութիւնը պարտադիր չէ սահմանափակուի Հայաստանի կամ հայկական հաստատութիւններու նիւթական օժանդակութեամբ։ Սփիւռքի եւ Հայաստանի մէջ կուտակուած գիտելիքը, մասնագիտական փորձառութիւնը, կապերը եւ մարդկային ներուժը նոյնքան կարեւոր միջոցներ են։ Հարթակը կը փորձէ այդ ներուժը տեսանելի եւ իրարու հասանելի դարձնել։
Այսօր, երբ հայկական համայնքները ցրուած են տասնեակ երկիրներու մէջ եւ երբ աշխարհագրական հեռաւորութիւնը այլեւս հաղորդակցութեան անյաղթահարելի արգելք չէ, հիմնական հարցումը կը դառնայ ոչ միայն՝ ինչպէ՞ս իրարու հետ կապուիլ, այլեւ՝ ի՞նչ ընել այդ կապով։
HyeConnect կը փորձէ պատասխանել ճիշդ այս երկրորդ հարցումին՝ համախմբելով մարդիկը ոչ միայն իրենց հայկական պատկանելիութեան, այլ նաեւ հասարակաց հետաքրքրութիւններու, մասնագիտութիւններու, գաղափարներու եւ ծրագիրներու շուրջ։
Այս իմաստով անոր յաջողութեան իսկական չափանիշը պիտի չըլլայ միայն անդամներու թիւը։ Աւելի կարեւոր պիտի ըլլայ, թէ այդ անդամներէն քանի՞ն իրարու պիտի գտնեն, քանի՞ գաղափար պիտի վերածուի համագործակցութեան եւ քանի՞ նոր նախաձեռնութիւն պիտի կարենայ անցնիլ աշխարհագրական սահմաններէն անդին։
Ի վերջոյ, աշխարհասփիւռ հայութիւնը թուային հարթակի մը վրայ համախմբելը ինքնանպատակ չէ։ Իսկական մարտահրաւէրը կապը գործակցութեան, իսկ գործակցութիւնը՝ ստեղծագործ ուժի վերածելն է։