«China Morning Post» թերթը կը հաղորդէ, որ Չինաստանի Բանակին Ռազմավարական Աջակցութեան ուժերու մասնագէտները օգտագործած են արուեստական բանականութեան (AI) Baidu-ի Ernie-ն եւ iFlyTek-ի Spark-ը նոր հրամանատար մը պատրաստելու նպատակով: Անոնք լեզուական մոտելներ են (LLM), ինչպէս՝ OpenAi-ի հանրածանօթ ChatGPT-ն:

Մարդկային վարքագծի նախատեսութիւն AI-ի միջոցով

Ըստ «China Morning Post»ի, յիշեալ ծրագրին ետին գտնուող հետազօտողները զինուորական հրամանատար AI-ին տուած են մեծ ծաւալի Sensor Data տեղեկութիւններ (որ կը նկարէ տեղեկութիւններու կառավարման համակարգի՝ IMS – Information Management System» տուեալներու դարանին մէկ կամ քանի մը միջավայրեր եւ կը չափէ նշուած պայմանները) եւ տեղեկագիրներ, որոնք տրամադրուած են բանակի յառաջապահ ստորաբաժանումներուն կողմէ` օգտագործելով նկարագրական լեզու կամ պատկերներ: Օգտագործելով տուեալները` AI-ը այս տեղեկութիւնները կ’ուղարկէ առեւտրական լեզուածին մոտելներուն (LLM): Հաստատելէ ետք թէ տեղեկութիւնները ըմբռնուած են, զինուորական AI-ը քննարկումի համար կը տրամադրէ նոր տուեալներ, ինչպէս՝ պատերազմի, ճակատումի նմանողութիւններ (simulations): Ամբողջ այս գործընթացը ինքնագործ է եւ մարդկային մասնակցութիւն չի պահանջեր, կը յայտնէ «China Morning Post»:

Ծրագիրը ղեկավարած է Սուն Եիֆենկ, մասնակցութեամբ՝ զինուորական Տեղեկատուական Ճարտարագիտական համալսարանի մասնագէտներու խումբի մը: Դեկտեմբեր 2023-ին, չինական «Command Control & Simulation» ակադեմական ամսագրին մէջ հրապարակուած յօդուածի մը համաձայն, խումբը յայտարարած է, որ թէ՛ մարդիկ, թէ՛ մեքենաները կրնան օգուտ քաղել այս ծրագիրէն: «Նմանողութիւններու (simulation) արդիւնքները կը նպաստեն մարդկային որոշումներու կայացումին… եւ կրնան օգտագործուիլ մեքենային պատերազմական գիտելիքներու պաշարը ճշգրտելու եւ մեքենային մարտական ճանաչողութեան մակարդակը առաւել բարելաւելու համար», – կը բացատրեն անոնք:

Այս առաջին անգամն է, երբ չինացի զինուորականներ կը հաստատեն առեւտրական լեզուական AI արհեստագիտութեան օգտագործումը: Սունի խումբը իր հետազօտական տեղեկագրին մէջ որեւէ յստակ տեղեկութիւն չի փոխանցեր երկու համակարգերուն միջեւ կապին մասին: Անոնք, սակայն, կ’ընդգծեն, որ այս աշխատանքը նախնական է եւ կատարուած է բացառապէս հետազօտութեան նպատակով:

Սուն եւ անոր խմբակը նպատակ ունէին զարգացնելու զինուորական AI` զայն դարձնելով աւելի մարդանման եւ աւելի ունակ ըմբռնելու հրամանատարներու մտադրութիւնները: Այս կարեւոր է, ըստ հետազօտողներու խմբակին, որովհետեւ մարդկային թշնամիներու աննախատեսելի էութիւնը եւ յարմարուողականութիւնը յաճախ կրնան խաբել մեքենաները:

Եւ Սունի խմբակը կը ներկայացնէ օրինակներ: Իրենց տեղեկագրին մէջ անոնք կը ներկայացնեն Միացեալ Նահանգներու զինուորական ներխուժումը Լիպիա, 2011-ին: Զինուորական AI-ը Ernie հարթակին տրամադրած է տեղեկատուութիւններ երկու բանակներու զէնքերուն եւ տեղակայման մասին: Երկխօսութեան քանի մը փուլերէ ետք, Ernie յաջողութեամբ նախատեսած Միացեալ Նահանգներու բանակին յաջորդ քայլը:

«Իբրեւ կեանքի բարձրագոյն ձեւ` մարդիկ ճանաչողութեան մէջ կատարեալ չեն եւ յաճախ ունին յամառ համոզումներ, որոնք կողմնակալութեան կ’առաջնորդեն», կը յայտնէ Սունի խմբակը վերոնշեալ թերթին մէջ: «Պատերազմի դաշտին վրայ, այս մէկը կրնայ առաջնորդել սպառնալիքներու գերգնահատման կամ թերգնահատման: Մեքենային օգնութեամբ, մարդուն՝ իրավիճակներու ճիշդ գնահատումը դարձած է հիմնական», կ’աւելցնեն անոնք:

Որքան ալ տպաւորիչ, Սունի խմբակը կ’ընդունի, որ իրենց կատարած փորձարկումը անսխալական չէ: Նկատի ունենալով որ առեւտրական AI-ները նախատեսուած չեն պատերազմի համար, անոնց նախատեսութիւնները կրնան չափազանց ընդհանուր ըլլալ զինուորական հրամանատարի յատուկ կարիքներուն համար: Այս բացթողումը լուծելու նպատակով, խմբակը փորձարկած է բազմաբնոյթ հաղորդակցութիւն միջոցներ՝ օգտագործելով զինուորական AI` iFlyTek-ի Spark-ի կողմէ վերլուծուած քարտէսներ ստեղծելու համար: Այս միջոցառումը կը բարելաւէ առեւտրական լեզուածին AI-ներու աշխատանքը` արտադրելով գործնական վերլուծումներ եւ նախատեսութիւններ:

Սունի խմբակը նաեւ կը խոստովանի (ինչ որ բացայայտուած է), թէ այս յաւակնոտ ծրագիրը միայն կաթիլ մը ջուր է ովկիանոսին մէջ:

Պէտք է զգօն ըլլալ

Այս բացայայտումը շատերու մէջ վախ կը յառաջացնէ: Ինչպէս կը յայտնէ «China Morning Post»ը, Չինաստանի մայրաքաղաք Պէյճինկի համակարգչային գիտնականներէն մէկը կը նախազգուշացնէ, որ թէեւ Արուեստական Բանականութեան զինուորական կիրարկումը անխուսափելի է, սակայն այդ մէկը կը պարտադրէ ծայրայեղ զգուշաւորութիւն: «Մենք պէտք է զգոյշ շարժինք: Հակառակ պարագային «Terminator» ֆիլմերուն մէջ պատկերացուած սենարիոն իսկապէս կրնայ իրականութիւն դառնալ», կ’ըսէ ան:

Կարելի չէ չբաժնել այս զգացումը: